Vergeten groenten zijn helemaal hip. Keken we voor bijzondere dingen op ons bord eerst vooral naar Mediterrane en Aziatische landen, tegenwoordig zoeken we het ook dicht bij huis.

Vergeten groenten zijn groenten die gewoon niet meer veel geteeld en gegeten worden. Vaak zijn ze vergeten geraakt omdat alternatieven populairder werden. Zo werd in de loop van de zestiende en zeventiende eeuw de pastinaak grotendeels verdrongen door de uit de Nieuwe Wereld meegebrachte aardappel. Ook zijn we grootschaliger gaan telen waardoor er meer uniformiteit in gewassen is ontstaan en bepaalde variëteiten gewoon van het toneel verdwenen. Sommige inmiddels vergeten groenten werden eenvoudigweg niet zo lekker gevonden als andere, vergelijkbare groenten. Maar in de moderne, diverse keuken, kunnen ze juist wel weer erg interessant zijn.

Wat veel vergeten groenten erg interessant maakt, is niet alleen de smaak. Ook wat betreft de voedingswaarde doen de vergeten groenten bepaald niet onder voor de grootschalig gekweekte groenten van nu En met alle berichten over GMO’s en bestrijdingsmiddelen, voelen veel mensen zich nu eenmaal beter bij die bijzondere vergeten groenten dan bij wat er in de schappen van de supermarkt ligt.

Zijn vergeten groenten ook altijd gezond? En welke vergeten groenten zijn wat dat betreft de moeite waard, en waarom? In dit overzicht hebben we een aantal interessante vergeten groenten voor je op een rijtje gezet.

Vergeten groenten: pastinaak

De pastinaak is een van die vergeten groenten die je sinds kort ook gewoon in de supermarkt kunt vinden. Vroeger werd pastinaak ontzettend veel gegeten in Nederland. Zo was het de voorloper van de aardappel in de traditionele hutspot. Pastinaak was in veel huishoudens de belangrijkste bron van koolhydraten in de avondmaaltijd.
Toen de aardappel hier in Europa werd geïntroduceerd door de ontdekkingsreizigers, namen zij vervolgens ook de pastinaak mee naar het Amerikaanse continent. Daar werd de pastinaak populair, terwijl hij hier langzaamaan tot de vergeten groenten ging behoren.

De aardappels hebben deze vergeten groenten overigens niet in alle opzichten kunnen vervangen. Pastinaken bevatten namelijk veel meer calcium, ijzer en vezels dan aardappels en bevatten minder calorieën. Ze bevatten daarnaast nog belangrijke vitaminen en mineralen als vitamine B, vitamine C en mangaan.

Vergeten groenten:  aardpeer

Onder de vergeten groenten vind je behoorlijk wat knolgroenten. Die zijn eigenlijk allemaal op den duur verdrongen door de aardappel. De aardpeer is hier ook een voorbeeld van. Net als de pastinaak, is de aardpeer een van die vergeten groenten die aan een opmars bezig zijn in de supermarkt. De aardpeer kom je in ons land echter ook gewoon in het wild tegen. Het zijn de knollen van lange, gele bloemen die wel meer dan drie meter hoog kunnen worden. Om die reden worden aardperen ook voor de sier aangeplant.

Aardperen zijn rijk aan vitamines B en bevatten een flinke hoeveelheid calcium en ijzer, plus een bescheiden hoeveelheid eiwitten. Een nadeel van deze vergeten groenten is dat ze rijk zijn aan snelle koolhydraten. Om die reden zijn ze niet de beste aardappelvervanger. Maar onder andere vanwege het hoge ijzergehalte zijn aardperen toch echt ten onrechte vergeten groenten geworden.

Vergeten groenten: wortelpeterselie

Bij een veel kleiner publiek bekend dan de pastinaken en de aardperen, is de wortelpeterselie. Deze kunnen we met recht nog steeds tot de vergeten groenten rekenen, al vind je de wortelpeterselie sporadisch in natuurvoedingswinkels, markten en moestuinen. In Oost-Europa wordt de groente nog veel gebruikt.

Het groen van de wortelpeterselie lijkt, ook qua smaak, veel op de gewone platte peterselie. Maar de naam zegt het al: de plant vormt ook een flinke wortel, die nog het meest op een kleine pastinaak lijkt. De smaak daarvan houdt het midden tussen pastinaak en knolselderij.

Die wortels kunnen rauw gegeten worden, of als aardappelvervangers in een koolhydraatarm menu. Ze bevatten veel minder koolhydraten en net wat meer eiwitten dan de bekende piepers. Deze vergeten groenten leveren bovendien belangrijke vitamines en mineralen, waaronder vitamine A, B en C, calcium en ijzer.

Vergeten groenten: snijbiet

Wanneer deze ‘lookers’ onder de vergeten groenten voor het eerst geteeld en gegeten werden, is niet precies te achterhalen maar Aristoteles beschreef de snijbiet al in de 4de eeuw voor Christus. Snijbiet bestaat in een dunnere en dikkere variant. De dikkere, met witte bladstengels, wordt ook wel warmoes genoemd. Maar vooral de verschillende kleuren van de dunnere variant maken deze groente bijzonder. Het groene blad, in combinatie met witte, gele, rode, roze of oranje stengels zorgen voor een mooi kleurenpalet op je bord.

Naast de prachtige kleuren, de goede smaak en de lekkere bite, leveren deze vergeten groenten ook nog eens de nodige voedingsstoffen. Die voedingswaarde verschilt natuurlijk wat per soort. Over het algemeen geldt dat hoe kleurrijker je maaltijd is, hoe breder het palet aan vitamines, mineralen en andere belangrijke stofjes. Deze vrolijke vergeten groenten zijn onder andere rijk aan vitamine A en K. Ze bevatten veel vitamine C en leveren bovendien verschillende B vitamines, ijzer, koper en mangaan.

Vergeten groenten: akkerkool

Akkerkool kunnen we tot de vergeten groenten rekenen maar is onder de meeste wildplukkers wel bekend. De planten herken je vooral aan de kleine gele bloemetjes, die op lange stelen staan en die je overal langs akkers en paden kunt vinden. Akkerkool wordt in Europa niet veel meer gegeten. In Japan is het daarentegen zelfs een vast ingrediënt van een traditioneel voorjaarsgerecht, dat gegeten wordt tijdens het ‘Festival van 7 Kruiden’. De jonge bladeren kunnen rauw gegeten worden of gekookt als spinazie.

Dat akkerkool absoluut tot de vergeten groenten behoort, blijkt al uit het feit dat er geen Europees of Amerikaans onderzoek is gedaan naar de voedingswaarde. Die is naar alle waarschijnlijkheid vergelijkbaar met die van spinazie en andere groene bladgroenten. Wat wel bekend is, is dat akkerkool in grotere hoeveelheden van nature een laxerende werking heeft. Die eigenschap maakt het een interessante groente voor mensen met stoelgangproblemen.

Vergeten groenten: winterpostelein

Winterpostelein is, net als akkerkool, een van die vergeten groenten die we ook gewoon in het wild aantreffen. In tegenstelling tot de akkerkool, vind je winterpostelein nog wel eens in de winkel. Ook kun je het eenvoudig zelf telen.
Net als de aardappel komt dit plantje oorspronkelijk uit Amerika en werd het door de ontdekkingsreizigers naar Europa gebracht, waar het al snel in de natuur en de keuken ingeburgerd raakte. Het groene plantje kan zowel rauw, in salades, als verwarmd, in stamppotten bijvoorbeeld, gegeten worden.

Winterpostelein is een van die vergeten groenten die wat betreft voedingswaarde zeker aan de vertrouwde spinazie kan tippen. Het levert iets minder calorieën dan spinazie maar levert evenveel fosfor en betacaroteen, iets minder B vitamines en zink, maar meer kalium, calcium en ijzer.

Vergeten groenten: aardbeispinazie

Aardbeispinazie hoort bij die vergeten groenten die je alleen al vanwege de mooie plant in je tuin zou zetten. Het mooie plantje, met het gekerfde blad en de dieprode vruchtjes, is ooit via het Middellandse Zeegebied in ons land terecht gekomen. Hier werd het vervolgens verbouwd maar tegenwoordig kom je de aardbeispinazie bijna nooit meer tegen. Zowel het blad als de vruchtjes zijn eetbaar. De smaak van het blad is nootachtig; die van de op frambozen lijkende vruchtjes doet nog het meest aan rode biet denken.

Door die veelzijdigheid van aardbeispinazie, zoals dat bijvoorbeeld ook bij de vergeten groenten wortelpeterselie en pompoen het geval is, is ook de voedingswaarde erg hoog. Het blad is rijk aan vitamine A en C en de van de vruchtjes kan zelfs een natuurlijke voedingskleurstof worden gemaakt.
Net als rabarber bevat aardbeispinazie wel oxaalzuur.

Vergeten groenten: pompoen

Pompoenen zijn al een tijdje met een opmars bezig. Toch zijn het echte vergeten groenten. Zo’n vijftien, twintig jaar geleden kon je ze in de supermarkt niet kopen. Inmiddels vind je daar standaard de oranje Uchiki Kuri pompoen, en de Butternut squash. Ook zie je steeds vaker donkergroene pompoenen zoals de Kabocha, of rond Halloween de typsiche decoratiepompoenen. Maar voor andere, bijzondere rassen moet je toch uitwijken naar natuurvoedingswinkels en boerenmarkten, of zelf gaan telen.

De voedingswaarde van deze vergeten groenten is fenomenaal. Je kunt namelijk niet alleen het vruchtvlees gebruiken maar ook de zaden. Het vruchtvlees is rijk aan B-vitamines, vitamine E, ijzer, magnesium en fosfor. Het bevat daarnaast veel vezels, kalium, koper en mangaan. De zaden zitten ook nog eens boordevol gezonde vetten en eiwitten.