probiotica

Wist je, dat er tien keer meer bacteriën in je lichaam zitten dan eigen lichaamscellen? Dat zijn er zo’n 1014 (zeer groot getal)!

Geen paniek: de meeste van deze bacteriën zijn compleet ongevaarlijk en worden grotendeels teruggevonden in onze darm.

Wanneer je de juiste soort bacteriën in je darm hebt, kan dit een heleboel gezondheidsvoordelen geven.

Zo kun je denken aan gezond afvallen, goed functioneren van je immuunsysteem, meer energie, een verbeterde spijsvertering en een gezonde huid.

Hiernaast verkleinen de juiste bacteriën het risico op veel verschillende aandoeningen.

Maar hoe kun je er zelf voor zorgen dat je de juiste darmbacteriën hebt?

Tegenwoordig bestaan er een tal aan supplementen of etenswaren die ‘goede’ bacteriën bevatten, probiotica genaamd.

Deze producten helpen ons om de juiste micro-organismen in de darmen te laten koloniseren. Dit kan je gezondheid een enorme boost geven.

Maar waarom zijn probiotica zo belangrijk?

Wat zijn probiotica?

Wanneer we naar de officiële definitie kijken, zijn probiotica “levende micro-organismen die, wanneer ze in passende hoeveelheden toegediend worden, de gezondheid van de gastheer bevorderen”.

Het zijn doorgaans bacteriën, maar soms is er ook een type gist dat als probioticum kan dienen.

Je kunt probiotica als supplementen verkrijgen, maar ze zitten ook in etenswaren die door bacteriële fermentatie tot stand zijn gekomen zoals yoghurt, kefir (melkdrank), zuurkool, tempeh (sojakoek) en kimchi (gefermenteerde Koreaanse kool en groenten).

Pas op dat je probiotica niet verwart met prebiotica. Prebiotica zijn onverteerbare voedingsvezels die helpen om je darmen gezond te houden.

Er zijn enorm veel verschillende probiotica waarvan bewezen is dat ze onze gezondheid bevorderen. De bekendste ‘soorten’ zijn Lactobacillus en Bifidobacterium.

Er zijn veel verschillende groepen bacteriën binnen een geslacht, die onderling weer veel verschillende soorten bevatten. De Lactobacillus behoort bijvoorbeeld tot de groep van melkzuurbacteriën, een bacteriegeslacht van Gram-positieve, facultatief anaerobe staven.

Het interessante aan verschillende soorten probiotica is, dat ze allemaal hun eigen effecten op onze gezondheid hebben. Het is dus essentieel dat het juiste probioticum gekozen wordt.

Veel supplementen echter gebruiken meerdere soorten in één. Deze staan bekend als ‘breed spectrum’-, of multi probiotica.

In het wetenschappelijk onderzoek zijn deze multi probiotica vrij nieuw, maar er wordt al veel mee getest. De uitkomsten hiervan lijken veelbelovend, echter hard bewijs laat nog op zich wachten.

Conclusie: Probiotica zijn levende micro-organismen die bevorderlijk zijn voor onze gezondheid wanneer ze met de juiste hoeveelheden ingenomen worden.

Er zijn veel verschillende soorten, die (al dan niet gecombineerd) verkrijgbaar zijn in supplementen en bacterieel gefermenteerde etenswaren.

Het belang van micro-organismen in de darm

De complexe groep van micro-organismen in je darm noemen we je ‘darmflora’. De darm bevat honderden verschillende soorten micro-organismen, waaronder bacteriën, gisten en virussen.

Het grootste deel van de darmflora vind je terug in de dikke darm, het eindpunt van je verteringsstelsel.

De metabolische activiteiten van je darmflora lijken heel erg op die van een volwaardig orgaan. Sommige wetenschappers refereren dan ook naar de darmflora als het ‘vergeten orgaan’.

Het produceert vitamines (K en verschillende B types), zet vezels om in vetzuren zoals butyraat, propinaat en acetaat (die de darmwand voeden en metabolische functies vervullen) en stimuleert het immuunsysteem.

Hiernaast reguleert het de integriteit van de darm, door het naar binnen lekker van ongewenste substanties tegen te gaan en een daaropvolgende immuunreactie te voorkomen.

Echter, niet alle organismen in de darm zijn ons goed gezind. De darmflora is behoorlijk gevoelig, en studies hebben aangetoond dat een onevenwichtige flora in verband staat met veel verschillende ziekten.

Obesitas, diabetes type 2, hart- en vaatziekten, Alzheimer, depressie, metabolische syndromen en colorectale kanker zijn hier voorbeelden van.

Probiotica (en prebiotische vezels) dragen bij aan een balans in de darmflora, zodat het vergeten orgaan naar behoren kan werken.

Conclusie: Je darmflora bestaat uit honderden verschillende soorten micro-organismen. Probiotica ondersteunen een optimale functionering van dit ‘vergeten orgaan’.

Probiotica en een goede vertering

Het meeste moderne onderzoek is gedaan naar de relatie tussen probiotica en een gezond verteringsproces. Zo is er veel gevonden op het gebied van diarreeklachten na langdurig antibiotica gebruik. Deze klachten kunnen lange tijd aanhouden, ook al is de oorspronkelijke ontsteking allang verdwenen.

De antibiotica vernietigt namelijk de natuurlijke darmflora, waardoor de balans verdwijnt en ‘slechte’ bacteriën floreren. Heel wat wetenschappelijke studies concluderen dat probiotica kunnen helpen deze balans te herstellen.

Hiernaast blijken probiotica ook behulpzaam in het behandelen van het Prikkelbaar Darm Syndroom, een veel voorkomende aandoening. Ze verminderen flatulentie, constipatie, diarree, het opgeblazen gevoel en vele andere klachten.

Sommige studies concluderen zelfs dat probiotica kunnen bijdragen aan klachtvermindering bij chronische darmontstekingen, zoals de ziekte van Crohn en ulceratieve colitis. Mogelijk zijn ze ook beschermend tegen Helicobacter pylori infecties, die de onderliggende drijfveer zijn voor zweren en maagkanker.

Dus, heb je verteringsproblemen waar je maar niet vanaf komt? Dan is het een idee om probiotica uit te proberen.

Conclusie: Probiotica hebben zich bewezen als effectieve beschermer tegen verschillende soorten ziekten. Hiernaast kan het de klachten verminderen van onder andere Prikkelbaar Darm Syndroom, de ziekte van Crohn en diarreeklachten na langdurig antibiotica gebruik.

Probiotica en afvallen

Het is wetenschappelijk aangetoond dat mensen met obesitas een andere darmflora hebben dan magere mensen.

Studies bij dieren wezen uit, dat ontlastingstransplantatie van magere dieren tot gewichtsverlies bij zwaarlijvige dieren kan leiden. Daarom gelooft de moderne wetenschap dat onze darmflora een belangrijke rol speelt bij het bepalen van onze lichaamsvetheid.

Op dit gebied is er nog heel wat onderzoek nodig, voor we met deze bewering verder kunnen. Er zijn echter wel al soorten probiotica gevonden die ons helpen om op een gezonde manier gewicht te verliezen.

In 2013 werd een studie gepubliceerd die 210 mensen volgde met centrale obesitas (veel buikvet). De proefpersonen namen 12 weken lang de soort Lactobacillus gasseri en verloren zo 8,5% van hun buikvetmassa. Toen ze hiermee stopten, hadden ze het buikvet binnen 4 weken weer terug!

Er zijn ook wat studies die concluderen dat Lactobacillus rhamnosus en Bifidobacterium lactis helpen met gewicht verliezen en obesitas voorkomen. Hiervoor is echter meer onderzoek nodig, voordat het aangeprezen kan worden.

Er zijn ook probiotica soorten die kunnen helpen met het verhogen van het lichaamsgewicht. Dit is echter alleen nog op verschillende diersoorten getest, niet op menselijke proefpersonen.

Conclusie: Er zijn wetenschappelijke studies gepubliceerd die concluderen dat Lactobacillus gasseri gewichtsverlies kan bevorderen bij obesitas-patiënten. Hier moet echter nog meer onderzoek naar worden gedaan, voordat men dit aan kan prijzen.

Andere gezondheidsvoordelen van probiotica

Wanneer we alle voordelen van probiotica op gaan noemen, wordt dit artikel echt veel te lang. Maar er zijn nog een paar opvallende effecten die zeker het noemen waard zijn:

  • Ontsteking: Probiotica hebben zich bewezen als effectieve demper van de systemische ontsteking, de onderliggende drijfveer van veel ziektes.
  • Depressie en angststoornissen: Lactobacillus helveticus en Bifidobacterium longum verminderen depressie en angstsymptomen bij mensen die klinisch depressief zijn.
  • Cholesterol: Verschillende probiotca zijn bewezen verlagers van het totaal en LDL cholesterol gehalte in ons bloed.
  • Bloeddruk: Probiotica kunnen de bloeddruk enigszins verlagen.
  • Functioneren immuunsysteem: Sommige soorten probiotica verbeteren het functioneren van ons immuunsysteem en verlagen daarbij het risico op infecties (zoals verkoudheid).
  • Huid: Er zijn studies die concluderen dat probiotica een gunstig effect hebben op het verminderen van huidaandoeningen zoals acné, rosacea en eczeem.

Naast deze uitblinkers zijn er nog veel meer verschillende studies gedaan. Probiotica lijkt zijn effect te hebben op een enorm aantal aandoeningen, dus er is nog veel te onderzoeken.

Conclusie: Wetenschappelijke studies bewijzen dat probiotica enorm veel gezondheidsvoordelen kunnen brengen. Het vermindert depressie- en angstklachten, ondersteunt de gezondheid van ons hart en versterkt het functioneren van ons immuunsysteem.

Zijn er bijwerkingen?

Probiotica worden goed getolereerd door ons lichaam en zijn over het algemeen veilig om te gebruiken. Echter, moet je er wel rekening mee houden dat je lichaam er de eerste dagen aan moet wennen: flatulentie en lichte buikpijn kunnen voorkomen.

Maar is deze gewenningsperiode eenmaal voorbij, dan moet je verteringsstelsel het beter doen dan ooit tevoren!

Probiotica kunnen gevaarlijk zijn en zelfs tot infecties leiden bij mensen die een aangetast immuunsysteem hebben. Denk aan HIV en AIDS patiënten, of mensen met andere immunodeficiënte aandoeningen.

Voor alle aanpassingen in je dieet geldt: heb je een medische aandoening, overleg dan éérst met je begeleidend arts voordat je dingen uit gaat proberen.

Conclusie: Probiotische supplementen zijn veilig om te gebruiken, maar in de gewenningsperiode kun je wat flatulentie en kramp krijgen. Dit moet echter binnen een paar dagen over zijn.

Heb je een medische aandoening, ga dan nóóit nieuwe dingen uitproberen voor je met een begeleidend arts hebt overlegd.

Wat zijn de beste probiotische supplementen?

Op het internet zijn honderden verschillende probiotica supplementen verkrijgbaar. Wanneer je een gezondheidsprobleem hebt, is het erg belangrijk dat je de juiste soort kiest. Lees je dus van tevoren goed in.

Heb je de mogelijkheid kies dan altijd probiotica van een fabrikant die bekend is en veel goede recensies heeft. Voedingssupplementen worden niet streng gereguleerd, dus er zit niet altijd in wat op de verpakking vermeld staat.

Je kun probiotica het beste vlak voor of tijdens de maaltijd innemen. Bevat de maaltijd een beetje vet, dan is dit voordelig voor de opname.

Volg altijd de instructies op de verpakking en houd in je achterhoofd dat sommige probiotica in de koelkast bewaard moeten worden.

Belangrijkste boodschap over probiotica

Denk niet na het lezen van dit artikel dat een gezonde darm bereikt kan worden door enkel probiotica te slikken. Je levensstijl is minstens net zo belangrijk.

Vooral het voedsel dat je eet heeft zijn weerslag op je darmflora, dus een gezonde instelling is de sleutel tot een goede gezondheid. Zorg voor genoeg beweging, goede slaap en vezelrijk voedsel.

Probiotische supplementen of etenswaren dragen bij aan een goede gezondheid, maar zijn in hun eentje niet genoeg!