Het oerdieet, ook wel het paleodieet, is ongekend populair, vooral onder sporters. Maar wat houdt zo’n oerdieet nu eigenlijk in? En is het ook echt wel zo gezond als mensen zeggen?

Het oerdieet: wat is het precies?

Het oerdieet is gebaseerd op het principe dat het menselijk lichaam is ingesteld op het voedsel dat de mens at in de oertijd, in het paleolithicum om precies te zijn. In die tijd begon de mens langzaamaan stenen gereedschappen te gebruiken maar leefde nog wel als jager-verzamelaar.

Uit die oertijd zijn natuurlijk geen geschriften bewaard gebleven waarin we precies kunnen nagaan hoe mensen leefden en wat ze aten. Ook het archeologisch en paleontologisch bewijs is minimaal. Er bestaat dan ook nogal wat verschil tussen opvattingen over het oerdieet van de jager-verzamelaars die toen leefden. Wat het precies inhield, weten we niet.

Moderne voorstanders van het oerdieet baseren zich grofweg op dezelfde aannames en gaan onder andere uit van het volgende:
– Ongeveer de helft van de dagelijkse calorie-inname is afkomstig van vlees, gevogelte, vis of schelpdieren en af en toe eieren.
– Zo’n 15% van de dagelijkse calorieën komt van noten, zaden, groenten en fruit.
– Het oerdieet bevat weinig tot geen granen.
– In het oerdieet wordt geen zuivel gebruikt, en geen toegevoegd zout of suiker.

Het oerdieet: de voordelen

Een grote plus aan het oerdieet is dat het toegevoegd zout en suiker uitbant. Hoewel een beetje van beide heus geen kwaad kan, is het iets waar veel mensen gewoon veel te veel van binnen krijgen. En in het oerdieet worden deze toevoegingen dus volledig achterwege gelaten.

Het beste kenmerk van het oerdieet is wat ons betreft dat het uitgaat van verse producten: geen bewerkt voedsel en in de keuken gewoon ‘back to basic’.

Deze twee belangrijke elementen zorgen er ongetwijfeld voor dat veel mensen, die vanuit een ongezond eetpatroon overstappen op het oerdieet, een gunstig effect merken. En voor sporters is de hoeveelheid eiwitten in het oerdieet natuurlijk een flinke plus. Toch zijn er ook flink wat kanttekeningen bij het dieet te plaatsen.

Het oerdieet: de nadelen

Het oerdieet is een echte dieethype. De gedachte erachter is voor veel mensen wel erg aantrekkelijk.
Het oerdieet speelt in op het idee van ‘terug naar de oorsprong’, of ‘terug naar de natuur’: iets wat veel mensen natuurlijk wel aanspreekt.

Maar er is eigenlijk helemaal geen bewijs voor dat het huidige oerdieet ook echt lijkt op het dieet van de vroege jager-verzamelaars. Eigenlijk weten we niet zo heel precies wat de mensen toen aten. Ook waren er waarschijnlijk behoorlijke verschillen tussen de regio’s waar de vroege mens leefde. Dat maakt het evolutieargument voor het oerdieet dus al minder geloofwaardig.

Ook is er eigenlijk helemaal geen bewijs voor dat de oorspronkelijke oerdiëten echt gezond waren. Het dieet van jager-verzamelaars was geen kwestie van vrije keuze: men at waarschijnlijk gewoon wat er voor handen was en moest blij zijn als er genoeg was om in leven te blijven. Ook was de levensverwachting in die periode natuurlijk door allerlei factoren niet zo hoog als in onze tijd. Het is niet ondenkbaar dat, als er meer verschillende voedingsbronnen en dat alles in overvloed voorhanden was geweest, de mensen in die tijd gezonder geleefd zouden hebben. Dus het argument dat het oerdieet gezond is eenvoudigweg omdat dat was wat mensen in de oertijd aten, is op zijn minst ook erg wankel.

We kunnen ook niet nagaan of het oerdieet misschien nare gevolgen zou hebben gehad als mensen langer zouden hebben geleefd. En omdat het oerdieet in onze tijd nog heel nieuw is, en er dus geen mensen zijn die hun leven lang het oerdieet volgen, kan er ook nu nog niet veel over gezegd worden.

De grote afhankelijkheid van dierlijke producten in het moderne oerdieet is iets waar je vraagtekens bij kunt zetten. Deze voedingsmiddelen leveren belangrijke eiwitten maar ook veel verzadigd vet. Bovendien zullen veel mensen ze niet graag eten wanneer er geen zout toegevoegd mag worden.
Ook het bijna helemaal weglaten van granen en peulvruchten lijkt geen goed idee.

Al met al zitten er dus wel positieve aspecten aan het oerdieet, maar het is nog maar de vraag of die opwegen tegen de mogelijke nadelen. Echt solide bewijs ervoor, ontbreekt. En dat terwijl het oerdieet een aantal zaken die we inmiddels wel met zekerheid weten over voeding, negeert.